د مجلې ګڼه:۱۲مه
د مجلې د چاپ نېټه: اکتوبر- مارچ۱۷- ۲۰۱۶
چارسده
په ما ګرانه سيدخيرمحمدعارف او پروفېسرخليل باور صاحب
سلامونه او نيکي پيرزوئيني!
ستاسو د لوري نه راته "ليکني" مجله جولائي تا ستمبر ۲۰۱۶ هم نن تر لاسه شوه ډېر خوشحاله شوم او ستاسو دپاره د نيکو خواهشات ضرور اداکوم.
په پښتو اکېډمۍ کښي ستاسو خدمات باعث ستائش دي او زما هم دې اکېډمۍ سره مينه ضرور ده. ځکه چي ما څومره کتابونه چاپ کړي دي، بې تپوسه مي دې ته لېږلي دي. که چا رسيد رالېږلی دی او که نۀ! خو ما ئې دغه طمع نۀ ده کړې. هر ځل مي خپل کتابونه ورته ډالۍ کړي دي.
ليکني مجله يوه علمي او ادبي مجله ده. د دې هر ليک په خپل ځائ د وياړ جوګه او پر تاثيره دی او څوک چي هم دا ګوري نو بغير د تعريف نه به نۀ پاتي کېږي. زما دعا ده ورته چي الله پاک دي ستاسو دا خدمت نور سېوا کړي چي هم دا خدمت بريالی او ګړندی شي. په الله مو سپارم.
په ټول سټاف سلامونه او دعاګاني.
محبوب ګل ياسر
چيف ايډيټر بدلون نيوز تنګي ضلع چارسده
خېبر پښتونخوا
ځواب
درنه محبوب ګل ياسر صاحب، سلامونه
ليک دي راورسېدو، ډېره ډېره مننه، خوشحاله شوم چي د ليکني مجلې علمي، تخليقي، مواد مي خوښ کړی دی. موږ دا زيار باسو چي د ليکني معيار چي څومره ښۀ کېدائ او اوچتېدلائ شي، هغومره وس اوکړو. خو له بده مرغه د دې باوجود هم له موږ سره ځيني خلګ دا ناځواني کوي، چي کله کله چاپ شوي مضامين راولېږي. کله چي ورباندي خبر نۀ شو نو ګرده رساله بېرته ترتيب او هغه چاپ شوي مضمون ترې وباسو. هم دغه سوب دی چي له مشکلاتو سره وخت هم ضائع شي. د يادولو يو ځل بيا مننه.
باسمه تعالٰی
ډېر مهربان او محترم سيد خير محمد عارف صاحب
سلامونه او دعاګاني: ليکني په باقاعدګۍ سره را رسي او د هري پرچي په ليدو مي له خُلې نه بې ساخته دا خبره راوځي چي موږ څومره ګنهګار يو؟ مطلب دا چي په پښتو کښي دومره ښۀ ښۀ مجلې چاپ کېږي او زما دپاره د ډېر شکر مقام دی چي د دغه مجلو چلونکي اکثر زما ذاتي دوستان او مشران هم دي. خو بيا هم موږ ورته ليکل نۀ شو کولائ.
د دې يوه وجه خو دا ده چي ليک ډېره خواري غواړي او موږ چي په کوم چاپېرچل کښي ژوند کوو دا بېخي غير علمي او غير تخليقي ماحول دی. دلته خلګ هر کار د معاوضې او حصول زر په بنياد کوي. او د خدائ قدرت دی چي زموږ په وطن کښي د هر څيز نرخ ورځ تر ورځ خېږي. خو د علم، پوهي او انسانيت قيمت چي ورځ تېرېږي نو راغورځېږي.
دويمه وجه ئې راته راښکاري چي زموږ په مجلو کښي په روايتي موضوعاتو کوم مواد چاپ کېږي د دې معيار زموږ د ژپلي شوي ژوند نه لا زيات کمزوری دی. محض توصيفي او د يو بل له تعريف نه ډک مضامين به زموږ د قام څۀ رهنمائي وکړي.
ګويا تر څو چي موږ د خپل ژوند حقيقي موضوعات او معروضي حالات نۀ وي څېړلي، زموږ ژوند به لکه د چهت د پنکهې په شان روان وي. چي په زر ګونو کاله وچلېږي. خو بيا هم په خپل ځائ ولاړه وي. د ملي او قامي کلتور مو دا حال دی چي زموږ د ټولني ۹۹ فيصده خلګو په خپلو بچو غېر پښتني نومونه ايښي دي. او دا سلسله ډېره په تېږۍ سره روانه ده. د تېرو شلو کلونو راهيسې په ملا کنډ ډويژن کښي يو ډرائيور هم په وېګن کښي ټېپ ريکارډ نۀ شي غږولی. ځکه چي دا ناروا دي. خو په هم دغه وېګن کښي ناست خلګ که په موبائل او نيټ هر څه ګوري. د دې مخالفت نۀ ملا کوي او نۀ بل څوک ....... بلکې دغه طبقې په خپله هم په دې عملياتو کښي بوخت دي.
د پښتو ذريعه تعليم په حواله د پښتونخوا د تېر حکومت پاليسي هم د جمود ښکار ده. داسي جمود چي د دغه پاليسۍ جوړونکي پرې هم خاموش دي. په بلوچستان کښي د قام پرستو د حکومت وخت پوره کېدونکی دی. خو د مورنيو ژبو په حواله خاموشه دي. بلوچ او پښتانۀ دانشوران پرې هم څۀ واضح خبره نۀ کوي.
د مردم شمارۍ (سر شمېرني) غوندي مهم عمل په تېرېدو دی خو پښتنو پوهانو او مشرانو ورته هغه توجه ورنۀ کړه کومه چي په کار وه. زموږ تعليمي نظام د دومره لوئ زوال سره مخ دی چي خلګ لګيا دي يو بل له په معاوضه د ايم فل او پي ايچ ډي مقالې ليکي. چي زر تر زره ډګرياني تر لاسه کړي. ګريډونه ئې اوچت شي او تنخوا ئې سېوا شي.
عارف صاحب: نو داسي بلها ډېر موضوعات دي چي د سياسي کالم په ځائ په " تکل" طنز و مزاح او نورو ډېرو ذريعو ئې وضاحت کېدائ شي. لکه چي درمحمد کاسی صاحب او ډاکټر عبدالرحيم جلالزی په خپلو ليکونوکښي کړي هم دي. الله پاک دي موږ ټولو ته هم دغه توفيق راکړي امين فقط .
طاهر بونيری
ډاکخانه پير بابا ضلع بونير
خيبر پښتونخوا
ځواب
درنه طاهر بونيری صاحبه! سلامونه او عزتونه.
ښۀ يم ښۀ مو غواړم.
په زړۀ پوري ليک دي راورسېدی. يو جهان مننه. ملګرې! په يوه ليک کښي دي دومره ډېر موضوعات څېړلي دي، چي د سړي له خُلې څخه بې واره د خدائ بخښلي سعيد ګوهر دغه مصرعه ووزي:
يا مسيحا کوم کوم به روغ کړې، ټول وطن زخمي دی
حقيقت دا دی چي زموږ تخليقي، تحقيقي، تاريخي او کلتوري، جرړي له پيسو سره داسي تړل شوي دي. چي سړی هيڅ نۀ شي وئيلائ. ځکه چي د څۀ ويلو توان لا د بل څخه په خُله دی، وائي له يو ولي الله څخه چا د ميوزک په باره کښي پوښتنه وکړه، چي دا کار روا دی که ناروا دی. نو هغه په ځواب کښي ورته ووئيل چي :
نہ انکار می کنيم ونہ این کار می کنيم
يقيناً زموږ چاپېريال دې ځائ ته رسېدلی دی چي د سر له وېري هيڅوک رښتيا نۀ شي وئيلائ او چېرته چي څوک رښتيا نۀ شي وئيلائ، نو هلته د ظاهري نمودو نمائش سوا، هيڅ نۀ وي. حقيقت د تورتم په تکو تورو پردو کښي پټ وي. په داسي حال کښي هغه د حنان بارکزي خبره و سړي ته وار وار ورياده شي چي:
خاموشي خوئ کړه چي خلاص شې له آفته
د جرس په اواز هر رهزن خبر شي
پاته شوه پښتو کښي د تعليم خبره! وروره! موږ خو هغه بدقسمته خلګ يو چي په سوونو کلونو له مخه چي خوشحال بابا کومه خبره کړې وه چي:
پښتو لا هسي بکره پرته ده
هم دغه خبره اوس هم روانه ده. کله کله د پښتو د ناوي د سر لوړۍ په اړه که څوک څۀ کول وغواړي نو هغه د نورو پر سرونو د ډزو مثال لري.
بهرحال دلته په سهېلي پښتونخوا کښي په مټکي د درېيم ټولګي کتاب ليکل شوی او رائج شوی دی. نور درته څه اووايم.
ليکني رساله ستاسو ده. د هغې معيار ستاسو مرهون منت دی، که د ليکوالو وروڼو مرسته راسره وي نو انشا الله نور هم مخ په وړاندي تګ کولائ شو.
يو ځل بيا ډېره ډېره مننه.
عزتمنده سيدخير محمد عارف صاحب په عزت اوسې!
سلامونه
هيله ده چي روغ جوړ او خوشحاله به ئې!
خير په نن دور کښي خو څوک خوشحال نشته خو خدائ دي په دا ځمکه امن راولي چي هر څوک خوشحال شي.
لکه چي ؤ هغسي کور کلی ودان غواړم
خدايه! ورېځ د "امن" راولې باران غواړم
خپل يو مضمون د زرڅانګي په فن او ژوند درلېږم. او اميد کوم چي چاپ به ئې کړې. خوښ به دي شي او که نۀ وي په دې ټوکرۍ کښي ئې واچوه. "ليکني" مي ډېره زياته خوښه ده د هر قسم او د هري طبقې خوښه په کښي موجوده وي. دا ټول ستا سو برکت دی چي ډېره خواري ورسره کوی. دومري خواري چي زما غوندي نوم ورکي شاعر هم ستاسو په نظر کښي دی. او دا ټول ستاسو د پښتو ادب سره د بې کچه ميني يو ثبوت دی.
د "ليکني" د دوې ګڼي خطا شوي دي چي زۀ ئې افسوس کوم شايد پته غلطه ليکلې شوې وي.
زما مستقله پته داسي ده
غازلي سيال
اخوندان منډان ډاکخانه خواجه مد
بنو
ځواب
درنه مشره! غازي سيال صاحب. خدائ مي روغ او جوړ لره
د ليک رالېږلو ډېره ډېره مننه
ستا غوندي خذمتګاران او مشران چي کله د امن غوښتلو دپاره لاس په دعا شي نو يقيناً د هر پښتانۀ له خُلې څه د آمين آمين اوازونه راوزي حقيقت دا دی. چي موږ د قامي ناوي پر سر د امن پړونی په بېلو بېلو نومونو باندي پر بل خرڅ کړی دی، نو هم دغه سوب دی، چي د وطن خړي خاوري مي په وينو سرې دي. که اوس هم ستا غوندي مشران او سپين ږيري د امن د څراغونو د بلولو دپاره په مخ مخ کښي وي، نو يقيناً به آخر امن زموږ د کور ورونه راټکوي.
ستاسو مضمون په دې ګڼه کښي شامل دی. د خپل وطن د فنکارانو د حوصله افزائي په هکله ستاسو خذمت له پخوا څخه د ستائيني وړ دی. پاته شوه د ليکني د دراستولو خبره، موږ ليکني هر ملګري ته په رجسټرډ ډاک کښي لېږو. خو دې نظام ته به څۀ وايو. چي رسيدونه له موږه سره موجود دي او مجلې ورکي دي.
خدائ مي خوشحاله لره.